	Święty Stanisław Biskup i Męczennik
	Kościół na Skałce

Skałka budzi zainteresowanie przede wszystkim ze względu na związaną z nią historię św. Stanisława. Ale najwcześniejsze dzieje sanktuarium też są godne uwagi.

Kliknij tutaj i poczekaj na powiększenie

Panoramiczne ujęcie kościoła i klasztoru skałecznego od strony Wisły.

Rotunda św. Michała

    Skałka to jedno z najstarszych miejsc kultu chrześcijańskiego w Krakowie. Świadczą o tym wyniki badań archeologicznych oraz imię pierwszego patrona - św. Michała Archanioła, którego często obierano za patrona świątyń zaraz po przyjęciu przez Polskę wiary chrześcijańskiej.
    Pierwszy kościół na Skałce miał kształt rotundy. Uświęcone krwią Biskupa Męczennika miejsce zachowano później w trakcie wznoszenia kościoła gotyckiego, pozostawiając rotundę jako absydę przylegającą do nowej świątyni.
    Wiemy o tym tylko z przekazów pisemnych i wykopalisk archeologicznych, bowiem zarówno mury będące niemymi świadkami śmierci Biskupa, jak i późniejsza budowla gotycka nie zachowały się do naszych czasów. Gdy w 1733 r., zaczęło grozić jej zawalenie, rozebrano ją. W tym miejscu zbudowano istniejący do dziś barokowy kościół.

Podwójne wezwanie

    Dzisiejszy kościół p.w. św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa Męczennika jest świątynią trójnawową o przestronnym wnętrzu. W 1751 r. kościół został konsekrowany przez biskupa krakowskiego Andrzeja Stanisława Kostkę Załuskiego. Wtedy też otrzymał podwójne wezwanie.
    Barokowy kościół wyróżnia się jednolitym stylem. Jego monumentalna fasada z dwoma wieżami była inspirowana wzorami wczesnego baroku włoskiego. W dwóch nawach bocznych znajdują się niewielkie ołtarze z czarnego marmuru. Najbardziej znanym dziś miejscem na Skałce jest Krypta Zasłużonych, w której pochowano wybitnych przedstawicieli kultury i nauki polskiej. Obok kościoła znajduje się klasztor ojców paulinów.

Kościół otaczają ogrody o powierzchni ponad jednego hektara, częściowo dostępne dla wiernych

Fot. Mariusz Wilk

Kongres dynastii Piastów

Za sprawą kultu św. Stanisława kościół na Skałce stał się miejscem ważnych wydarzeń w życiu narodu. W związku z uroczystościami kanonizacyjnymi doszło w Krakowie w 1254 r. do największego w historii zgromadzenia książąt polskich. Jan Długosz pisze, że oprócz rezydującego obok, na Wawelu, Bolesława Wstydliwego (będącego wówczas władcą Polski) przybyli też książę wielkopolski i poznański Przemysław, książę kujawski i łęczycki Kazimierz oraz mazowiecki Ziemowit i opolski Władysław. Wybitny historyk Władysław Semkowicz nazwał to spotkanie "kongresem dynastii Piastów".

Relikwiarz osłaniający ślady krwi św. Stanisława osadzony w ścianie kościoła.

Fot. archiwum oo. paulinów

Kościół skałeczny należy do tych świątyń, w których młodzi ludzie najchętniej wstępują w związki małżeńskie. Dla mieszkańców Krakowa Skałka stała się "kościołem ślubów". W ostatnich latach sakrament małżeństwa zawierało tu ponad sto par rocznie.