2003  nr. 7
 
  Redakcja składa podziękowania Ojcu Szczepanowi Praśkiewiczowi OCD, Ojcu Włodzimierzowi Tochmańskiemu OCD, Ojcu Albertowi Wachowi OCD oraz Ojcu Tadeuszowi Janowiakowi OCarm za pomoc merytoryczną oraz udostępnienie archiwum i zdjęć. Serdeczne Bóg zapłać! 
 
 
 Znak pielgrzymi 1   
 
 Ogród Boga 2   
 
 Prorok Ognia 3   
 
 Karmelitańscy pustelnicy 4   
 
 Szkaplerz szatą Maryi 5   
 
 Nosili szkaplerz... 6   
 
 Oczyma artystów 7   
 
 Ze szkaplerzem 
na stolicę piotrową
8   
 
 Znak szkaplerza dziś 9   
 
 Klasztor jak latarnia 10   
 
 Karmelici na piasku 11   
 
 Sanktuarium Szkaplerza 12   
 
 Karmel w Czernej 13   
 
 Oddany Polsce i Karmelowi 14   
 
 Litania 
do Matki Bożej Szkapleznej
15   
 
 
 
 
 
 
 
wydawnictwo   prenumerata sprzedaż wysyłkowa  sklep   kontakt  strona główna
 
  
  Karmelitańscy pustelnicy
 
  Pierwsi karmelici wybrali na swoją siedzibę kotlinę Wadi'ain es-Siah. Nazwę tę można przetłumaczyć jako Dolina Eremitów. Osiedli tu w XII w. w okresie wojen krzyżowych. Wspólnotę oddali pod opiekę Matce Bożej. Na początku następnego stulecia otrzymali regułę zakonną od patriarchy jerozolimskiego, św. Alberta, którą kilka lat później zatwierdził papież Honoriusz III.

 
 
  
Wadi'ain es-Siah. To tutaj, przy "źródle Eliasza" zamieszkali pierwsi eremici. Według legendy, przy tym źródle Eliasz zaspokajał pragnienie.

Fot. Archiwum wydawnictwa Karmelitów Bosych

 
 
 
Męczennicy Karmelu
 
  Ziemia Święta była w tamtych czasach areną dramatycznych wydarzeń. Wielu wyznawców Chrystusa oddało życie za wiarę. Dla karmelitów szczególnie ciężki był rok 1291. Część z nich musiała uciekać do Europy, do ojczystych krajów. Pozostałych na Karmelu zakonników wymordowali Saraceni, klasztor spalono. Karmelita opisujący te wydarzenia odnotował, że najeźdźcy wtargnęli do świętego miejsca w czasie, gdy zakonnicy śpiewali "Salve Regina".
 
 
Droga do Europy
 
  Pustelnicy, którzy wrócili do Europy zaczęli zakładać w ojczystych krajach klasztory karmelitańskie. Do końca XIII w. karmelici objęli działalnością tereny w dzisiejszych Włoszech, Francji, Anglii, Niemczech, Hiszpanii i Irlandii. U schyłku następnego stulecia przez Pragę dotarli również do Polski.
W połowie XIII w. papież Innocenty IV dostosował regułę zakonną do nowych warunków. Zezwolił m.in. na zakładanie klasztorów nie tylko w miejscach pustynnych (o jakie w Europie było trudno), ale również w miastach. Złagodził też przepisy dotyczące zachowywania postu i milczenia.
 
 
Powrót do źródeł
 
  Przez wieki wytężonej pracy w Europie karmelici wrośli w nasz kontynent. Nigdy jednak nie zapomnieli o swej pustelniczej tradycji i o miejscu, z którego wyszli. Gdy w zakonie zrodziła się myśl uczestniczenia w dziele misyjnym Kościoła pośród ludów niechrześcijańskich, dwaj ojcowie z klasztoru w Neapolu wysunęli na początku XVII w. projekt powrotu na Górę Karmel.
Starania o ponowne utworzenie tam klasztoru podjął o. Prosper. Otrzymał na to zgodę Kongregacji Krzewienia Wiary. Nieco później uzyskał zezwolenie władcy ziem, na których leżał Karmel - emira Ahmeda Turbaya. W 1631 r. o. Prosper mógł odprawić Mszę św. w grocie Najświętszej Maryi Panny u podnóża Góry Karmel. Po 340 latach karmelici wrócili do swych źródeł.
 
 
  
O. Prosper od Ducha Świętego

Fot. Archiwum Wydawnictwa Karmelitów Bosych

 
 
 
Modlitwa, post i milczenie
 
  Pierwsi karmelici, postanawiając wieść życie pustelnicze, godzili się na liczne wyrzeczenia. Reguła zakonna nakazywała im przede wszystkim jednoczyć się z Bogiem w nieustannej modlitwie. Do tego celu wiodło m.in. wyrzeczenie się dóbr materialnych (w zakonie istniała tylko własność wspólna), unikanie bezczynności i posłuszeństwo przełożonemu.

Karmelita nie mógł jeść mięsa (poza wskazaniami zdrowotnymi i okresami podróży). Poza ściśle określonymi sytuacjami nie wolno mu było opuszczać malutkiej celi w klasztorze. Od nieszporów do tercji dnia następnego był zobowiązany do całkowitego milczenia, a w pozostałym czasie ograniczał rozmowy do niezbędnego minimum. Wymagania te zostały złagodzone po przeniesieniu się karmelitów do Europy.
 
 
Drogi karmelitów
 
  Dziś w obrębie wspólnoty karmelitańskiej rozróżnia się karmelitów dawnej obserwy (zwanych popularnie trzewiczkowymi) i karmelitów bosych. Podział ten sięga jeszcze XVI wieku, kiedy to św. Teresa od Jezusa przywróciła zgromadzeniu żeńskiemu bardziej ascetyczne formy życia zakonnego praktykowane niegdyś na Górze Karmel. Niebawem podobna reforma, z inicjatywy św. Teresy oraz św. Jana od Krzyża, nastąpiła w zgromadzeniu męskim. Taki był początek karmelitów bosych.
 
 
Hiszpańscy mistycy
 
 

Św. Teresa od Jezusa, karmelitańska mistyczka z Avili (Hiszpania) żyjąca w XVI w. Podczas wizji przeżyła mistyczne zaślubiny z Chrystusem. Doświadczyła także przebicia serca. Miała wizję piekła, po której postanowiła uczynić wszystko, co w jej mocy, by ratować dusze przed potępieniem. Zreformowała zakon karmelitanek, przywracając surową pierwotną regułę. Św. Teresa od Jezusa pozostawiła po sobie wiele teologicznych dzieł. Trzy wieki po śmierci została ogłoszona doktorem Kościoła.
 
 

Św. Jan od Krzyża (XVI w.), karmelita, hiszpański mistyk. Pod wpływem św. Teresy od Jezusa podjął się reformy męskiej gałęzi zakonu karmelitów. Autor wielu dzieł i poematów mistycznych. Podobnie jak św. Teresa od Jezusa w XIX w. ogłoszony doktorem Kościoła.
 
 
Tygodnik Tygodnik DOMINIK Tygodnik Miesiecznik Służba