2011  nr 1
 
  Redakcja składa serdeczne podziękowania za udostępnienie archiwum i zdjęć oraz pomoc merytorycznš w przygotowaniu numeru: Ojcu Stanisławowi Gliœcie OFMConv. – Gwardianowi Klasztoru Franciszkanów w Krakowie, Siostrom Klaryskom z Klasztoru w Krakowie, Księdzu Stanisławowi Langnerowi – Proboszczowi Parafii pw. Wniebowzięcia NMP i œw. Józefa Rzemieœlnika w Ojcowie-Grodzisku, Księdzu Kanonikowi Janowi Robakowi – Proboszczowi Parafii pw. œw. Mikołaja w Skale oraz Panu Magistrowi Piotrowi Trzcionce. 
 
 
 Księżniczka z rodu Piastów 1   
 
 Małżonka króla Kolomana 2   
 
 Pierwsza polska klaryska 3   
 
 Dusza jak gwiazda 4   
 
 Pamięć o Matce, Fundatorce i Patronce 5   
 
 Tu spoczywa Błogosławiona 6   
 
 Bazylika przy Franciszkańskiej 7   
 
 Grodzisko na skale 8   
 
 Pustelnia błogosławionej Salomei 9   
 
 Patronko nasza, Salomeo święta 10   
 
 Litania do bł. Salomei11   
 
 
 
 
 
 
 
wydawnictwo   prenumerata sprzedaż wysyłkowa  sklep   kontakt  strona główna
 
  
  Małżonka króla Kolomana
 
  W 1225 r., pięć lat po powrocie z Rusi Halickiej na Węgry, Koloman i Salomea osiągnęli wiek, w którym według ówczesnego prawa mogli już zawrzeć związek małżeński. Salomea liczyła wówczas około czternastu lat, a Koloman - osiemnastu. Królewska para była małżeństwem dziewiczym, co w tamtych czasach nie należało do rzadkości. Ślub czystości złożyli za namową Salomei, która już w dzieciństwie przyrzekła Bogu pozostać dziewicą. Dla osób z rodów panujących wyrzeczenie się potomstwa oznaczało także wyrzeczenie się spadkobiercy tronu. Wychowani razem na dworze rodziców Kolomana byli dla siebie jak brat i siostra. Przeżyli wspólnie szesnaście lat, służąc Bogu, Kościołowi oraz swoim poddanym.
 
 
  
Zaślubiny Salomei z Kolomanem - płaskorzeźba na jednej ze stalli w bazylice franciszkanów w Krakowie (autor K. Chodziński)

Fot. Franciszek Mróz

 
 
 
Wdzięczność papieża
 
  Rok po zaślubinach Salomei z Kolomanem starzejący się król Andrzej II podzielił częściowo władzę między synów. Kolomanowi przypadły rządy nad południową częścią królestwa: Slawonią, Dalmacją i Kroacją (tereny dzisiejszej Chorwacji). Na ziemiach tych rozprzestrzeniła się wówczas bardzo niebezpieczna sekta katarów. Ich "nauki" zagrażały nie tylko wierze i moralności chrześcijańskiej, ale także ustrojowi społecznemu. Koloman - prawdopodobnie za radą żony - zwrócił się z prośbą do Stolicy Apostolskiej o przysłanie legata papieskiego, by na terenach ogarniętych herezją rozpocząć odbudowę organizacji kościelnej. Król i królowa fundowali kościoły i klasztory, wyposażali biskupstwa i parafie. Zasługi królewskich małżonków w obronie czystości wiary, krzewienia chrześcijańskiej kultury i obyczajów zostały docenione przez papieża Grzegorz IX, który w specjalnym liście wziął ich pod swoją szczególną opiekę i nadał im osobiste przywileje.
 
 
Tatarska nawałnica
 
  Salomea jako królowa żyła bardzo skromnie. Nie nosiła kosztownych strojów ani ozdób, za to chętnie rozdzielała jałmużnę. Towarzyszyła mężowi w monarszych troskach modlitwą i mądrą radą. Szczęśliwe rządy Kolomana i Salomei nad południowosłowiańskimi narodami zostały przerwane przez nawałnicę tatarską. Mongołowie w zwycięskim pochodzie zbliżali się do Europy od strony Rusi, mordując i paląc. W roku 1241 pod Legnicą w walce z Tatarami klęskę poniosło rycerstwo polskie, a następnie w bitwie pod Sayo - wojsko węgierskie. W pierwszej z tych bitew poległ książę śląski Henryk Pobożny, a w drugiej - król Koloman, który na czele wojska słoweńskiego pospieszył na pomoc swojemu bratu, królowi Beli IV.
 
 
  
Król Koloman, małżonek Salomei

Fot. z archiwum Klasztoru Sióstr Klarysek w Krakowie

 
 
 
Bratobójcze walki
 
  Losy Salomei po śmierci męża wiążą się z losami jej rodziny w Krakowie. Aby zrozumieć te burzliwe i niebezpieczne czasy, powróćmy jeszcze na chwilę do roku 1226. Niedługo po objęciu przez Kolomana rządów nad południową częścią Węgier, z Krakowa przyszła radosna wieść o przyjściu na świat młodszego brata Salomei - Bolesława, długo oczekiwanego następcy tronu krakowskiego. Jednak niebawem nad książęcą rodziną zebrały się ciemne chmury. W 1227 r. Leszek Biały, ojciec Salomei, został zdradziecko zamordowany przez księcia pomorskiego Świętopełka. Rozpoczęła się bezwzględna walka o dzielnicę senioralną. Matka Salomei, księżna Grzymisława, pani krakowsko-sandomierska, wraz z małym Bolkiem została wypędzona z Krakowa. Księstwo krakowskie zostało najechane i zniszczone przez Konrada Mazowieckiego. Uwięziona Grzymisława doznała wielu upokorzeń i szykan, łącznie z wychłostaniem na rozkaz Konrada Mazowieckiego. Dramatyczne wieści dochodziły do Salomei, która interweniowała u teścia Andrzeja II oraz stryja, Henryka Brodatego. Gehenna jej matki i brata trwała kilka lat i skończyła się dopiero po odebraniu Krakowa Konradowi przez Henryka Brodatego, najstarszego z Piastów. Książę Henryk umieścił Grzymisławę wraz z synkiem w bezpiecznym zamku na Skale nad Doliną Prądnika.
 
 
Bolko i Kinga
 
  Kiedy Bolesław miał 12 lat, zmarł książę Henryk Brodaty, obrońca wdowy i syna po bracie Leszku Białym. Niepewna swych losów Grzymisława zwróciła się z prośbą o opiekę do króla Węgier, którym był wówczas Bela IV, brat Kolomana. Prawdopodobnie wtedy narodził się plan zaręczenia Bolka z córką króla Węgier - Kingą. Realizacja tego projektu była bardzo trudna ze względu na różnicę między ubogim księciem-wygnańcem a królewną. W końcu Bela IV zgodził się na to małżeństwo. Z jego strony był to tym samym akt uznania Bolesława za prawowitego następcę tronu krakowskiego. Zaręczyny dwunastoletniego Bolka z pięcioletnią Kingą odbyły się w 1239 r. w Krakowie.
 
 
Odzyskanie tronu
 
  Dwa lata później Grzymisława wraz z małoletnimi narzeczonymi musiała uciekać przed Tatarami z Krakowa na Morawy. Miasto zostało najpierw spalone przez mongolskie ordy, a następnie - po wycofaniu się Tatarów z Europy - zdobyte ponownie przez Konrada Mazowieckiego. Bezwzględne i okrutne rządy uzurpatora wywoływały silny opór panów krakowskich, którzy dążyli do powołania na tron prawowitego dziedzica dzielnicy krakowskiej - Bolesława. Syn Leszka Białego ostatecznie odzyskał swoje dziedzictwo w roku 1243, po pokonaniu Konrada w bitwie pod Suchodołem. Młody książę zastał pusty skarb i zrujnowany gród. Z pomocą przyszła mu wówczas księżna Kinga, która część swego posagu ofiarowała na umocnienie obronności miasta i żołd dla rycerstwa. Po objęciu przez Bolesława tronu krakowskiego Salomea mogła wrócić z Węgier do Ojczyzny. Z powodu ogromnych zniszczeń krakowskiego grodu dwór książęcy znajdował się tymczasowo w Sandomierzu.
 
 
Tygodnik Tygodnik DOMINIK Tygodnik Miesiecznik Służba