2007  nr. 6
 
  Redakcja składa podziękowania Księdzu Prałatowi Zdzisławowi Sochackiemu - Proboszczowi Katedry Wawelskiej, Księdzu Prałatowi Janowi Dziaskowi - Proboszczowi parafii œw. Jadwigi na Krowodrzy w Krakowie, Księdzu Prałatowi Władysławowi Gasidle - Proboszczowi Kolegiaty œw. Anny w Krakowie, Księdzu Doktorowi Janowi Abrahamowiczowi - Proboszczowi parafii œw. Krzyża w Krakowie, Ojcu Tadeuszowi Janowiakowi - Przeorowi Klasztoru Ojców Karmelitów Trzewiczkowych "Na Piasku", Siostrze Annie Hyszko - Przełożonej Generalnej Zgromadzenia Sióstr œw. Jadwigi Królowej Służebnic Chrystusa Obecnego w Krakowie, Siostrze Marzenie Władawskiej CHR, Pani Doktor Stanisławie Postawie z Archiwum œw. Królowej Jadwigi w Krakowie, Panu Janowi Pociejowi - Przewodniczšcemu Sodalicji œw. Jadwigi Królowej oraz Państwu Profesorostwu Marii i Janowi Bruzdom za udostępnienie archiwum i zdjęć. Serdeczne Bóg zapłać! 
 
 
 Święta Królowa na polskim tronie 1   
 
 Pani pełna dobroci i  
wielkiego majestatu
2   
 
 Matka chrzestna  
narodu litewskiego
3   
 
 Czarny krucyfiks  
i biały sarkofag
4   
 
 Plus ratio quam vis 5   
 
 Gaude mater Polonia! 6   
 
 Jadwiżanki wawelskie 7   
 
 Sodalicja św. Jadwigi Królowej 8   
 
 Świątynia dedykowana Królowej 9   
 
 Patronka i opiekunka Biecza 10   
 
 "Kto im łzy powróci?" 11   
 
 Wezwania do św. Królowej Jadwigi12   
 
 
 
 
 
 
 
wydawnictwo   prenumerata sprzedaż wysyłkowa  sklep   kontakt  strona główna
 
  
  Święta Królowa na polskim tronie
 
  8 czerwca 2007 r. minie 10 lat od kanonizacji św. Jadwigi Królowej. Od sześciu wieków naród polski otacza ją żywym kultem i wyjątkową czcią. O doniosłą rolę, jaką w dziejach Polski odegrała św. Jadwiga zapytaliśmy dr. hab. Stanisława A. Srokę z Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
 
  
Pomnik Jadwigi i Jagiełły na krakowskich Plantach ufundowany w 1886 r. z okazji 500-lecia unii Polski z Litwą. Unia polsko-litewska położyła podwaliny pod potężne wielonarodowe państwo Jagiellonów.

Fot. Franciszek Mróz

 
 
  "Małżeństwo Jadwigi, córki Ludwika Andegaweńskiego, króla Węgier i Polski, z wielkim księciem litewskim Jagiełłą było jednym z najważniejszych wydarzeń w naszej historii. Jakie były następstwa tego aktu dla Polski i Europy?

Rzeczywiście, małżeństwo Jadwigi z Jagiełłą dało początek unii z Litwą, a tym samym stworzeniu potężnego państwa, które przez najbliższe kilka wieków odgrywało dużą rolę w Europie. Poza aspektami politycznymi musimy mieć na uwadze także kontekst religijny, a zatem chrystianizację wielkich połaci Wielkiego Księstwa Litewskiego. Unia z Litwą podważyła też w jakiejś mierze egzystencję Zakonu Krzyżackiego, który stracił moralne prawo do nawracania pogan w tej części Europy, a później poniósł klęskę w bitwie pod Grunwaldem ze strony połączonych wojsk polsko-litewskich.

Św. Jadwigę nazywa się tradycyjnie Królową. Tak naprawdę Jadwiga Andegaweńska jako jedyna kobieta w historii Polski była królem. Czy Jadwiga posiadała wszelkie uprawnienia i przywileje przysługujące monarsze?

W jesieni 1384 r. młodziutka, bo zaledwie dziesięcioletnia Jadwiga przybyła do Krakowa i została ukoronowana na króla Polski. Oczywiście posiadała wszelkie uprawnienia i przywileje związane z królewskim tronem, ale musimy wziąć pod uwagę fakt, że była wówczas niepełnoletnia, zatem rzeczywistą władzę w jej imieniu sprawowali panowie małopolscy. Po wyjściu za mąż za Jagiełłę Jadwiga uczestniczyła aktywnie w życiu politycznym, wielokrotnie podejmując samodzielne przedsięwzięcia.

Pan Profesor zna zapewne wiele ciekawostek z życia Jadwigi. Czy mógłby Pan przytoczyć niektóre z nich?

Faktycznie, zarówno w przekazach historycznych, jak i w legendzie spotkać możemy wiele ciekawostek o królowej. Niewątpliwie najbardziej znanym przekazem o miłosierdziu Jadwigi jest relacja Jana Długosza opisującego podróż pary królewskiej do Wielkopolski w 1386 r. Jadwiga wstawiła się wówczas za tamtejszymi chłopami, wypowiadając przy tym znamienne słowa: "Wprawdzie zwróciliśmy wieśniakom bydło, ale kto zwróci im wylane łzy?". W legendzie natomiast Jadwiga występuje jako ta, która przywróciła do życia topielca.

Zdradzę tajemnicę, że Pan Profesor należy do licznego grona czcicieli
św. Jadwigi. Czym urzekła Pana jej postać?


Dla mnie największe znaczenie mają zasługi Jadwigi dla studiującej młodzieży, a zwłaszcza dla uniwersytetu krakowskiego, dla którego przeznaczyła w testamencie wszystkie pieniądze, klejnoty i szaty. Z pieniędzy królowej zakupiono budynek, który stał się podstawą dzisiejszego Collegium Maius. Poza tym urzeka mnie jej dobroczynność wobec ubogich, na co mamy dosyć liczne dowody, choćby w postaci kazań głoszonych w XV wieku na uniwersytecie w kolejne rocznice jej śmierci.

Serdecznie dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Katarzyna Curyło
 
 
  
Herb Rzeczpospolitej Obojga Narodów: Orzeł Biały i Litewska Pogoń (płaskorzeźba z Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu)

Fot. Franciszek Mróz

 
 
 
Kalendarium życia królowej Jadwigi
 
 1374

- 18 lutego przychodzi na świat Jadwiga - najmłodsza córka Ludwika Andegaweńskiego, króla Węgier i Polski, oraz Elżbiety, księżniczki bośniackiej.
 
 1384

- Jadwiga przybywa do Polski. 16 października tego samego roku zostaje koronowana na króla Polski.
 
 14 sierpnia 1985

- panowie polscy zawierają umowę przedmałżeńską z Wielkim Księciem Litewskim Jagiełłą. W zamian za rękę Jadwigi i tron Polski Jagiełło zobowiązuje się m.in. przyłączyć swe księstwo do Królestwa Polskiego i przeprowadzić chrystianizację Litwy. Układ ten przeszedł do historii pod nazwą unii w Krewie.
 
 1386

- Jagiełło wraz z braćmi i krewnymi przyjmuje chrzest w katedrze wawelskiej. 18 lutego Jagiełło i Jadwiga zawierają związek małżeński. Kilka dni później Władysław Jagiełło zostaje koronowany na króla Polski.
 
 1386-1387

- chrzest państwa litewskiego.
 
 1387

- Jadwiga na czele wojska udaje się na Ruś Halicką i pokojowo przywraca na tych terenach panowanie polskie (Ruś Halicka została bezprawnie zagarnięta przez Węgrów).
 
 1397

- dzięki staraniom Jadwigi papież Bonifacy IX wyraża zgodę na utworzenie na Akademii Krakowskiej Wydziału Teologicznego.
 
 1399

- przychodzi na świat córka Jagiełły i Jadwigi, Elżbieta Bonifacja. Dziecko umiera wkrótce po narodzeniu. 17 lipca, w wieku 25 lat, na gorączkę poporodową umiera Jadwiga.
 
 1400

- dzięki zapisowi testamentowemu królowej Jadwigi zostaje odnowiona Akademia Krakowska.
 
 1979

- Ojciec Święty Jan Paweł II odprawia przy grobie królowej Jadwigi pierwszą Mszę św. ku jej czci.
 
 1987

- królowa Jadwiga zostaje oficjalnie wyniesiona na ołtarze.
 
 8 czerwca 1997

- Ojciec Święty Jan Paweł II wpisał bł. Jadwigę w poczet świętych.-
 
 
Tygodnik Tygodnik DOMINIK Tygodnik Miesiecznik Służba