2008  nr. 11
 
  Redakcja składa podziękowania Księdzu Prałatowi Jerzemu Karbownikowi, Księdzu Profesorowi Andrzejowi Witko, Ojcu Doktorowi Szczepanowi Praœkiewiczowi OCD, Księdzu Markowi Borysiakowi SDB, Siostrze Aldonie Paczkowskiej ZSPJ – Przełożonej klasztoru Zgromadzenia Sióstr Pana Jezusa Miłosiernego w Wilnie, Siostrze Dominice Steć ZSJM, Panu Piotrowi Korpantemu oraz Panu Krzysztofowi Zawadzińskiemu za udostępnienie archiwum i zdjęć.
Serdeczne Bóg Zapłać!
 
 
 
 Dana ku obronie 1   
 
 Karmelici bosi  
strzegli Ostrej Bramy
2   
 
 Strażniczka wiary katolickiej 3   
 
 Prowadzeni ręką Maryi 4   
 
 Koronacja Ostrobramskiej Pani 5   
 
 "Jak mnie... 
do zdrowia powróciłas cudem!"
6   
 
 Pielgrzymując do Ostrej Bramy 7   
 
 Wilno stolicą miłosierdzia 8   
 
 Opiewał Miłosierdzie Pańskie 9   
 
 W Skarżyskiej Ostrej Bramie 10   
 
 Ty u bramy naszej trzymasz straż 11   
 
 Litania ostrobramska12   
 
 
 
 
 
 
 
wydawnictwo   prenumerata sprzedaż wysyłkowa  sklep   kontakt  strona główna
 
  
  Strażniczka wiary katolickiej
 
  Na przestrzeni stuleci kult Matki Bożej Ostrobramskiej rozwinął się sięgając daleko poza granice Wilna. W czasach zaborów nadano mu charakter patriotyczny, zawierzając Matce Miłosierdzia sprawę odzyskania przez Litwę i Polskę niepodległości.
To w Wilnie odbywały się nabożeństwa patriotyczno-religijne, w ramach których po polsku śpiewano zakazane pieśni Maryjne. Konspiracyjne spotkania przygotowywały do powstańczego zrywu, a ich szczególną intencją były błagania o wolność i niepodległość Ojczyzny.
Po trzech kolejnych powstaniach znacząco nasiliły się rosyjskie represje przeciwko wierze katolickiej. Im bardziej ranił zaborca, tym bardziej wzrastała miłość ku Maryi, a przed Jej cudownym wizerunkiem w Wilnie błagano o wyzwolenie Polski i Litwy.
 
 
  
Ściany kaplicy Matki Bożej Ostrobramskiej obwieszone są setkami wotów.

Fot. Franciszek Mróz

 
 
 
 
 
Zawsze z wiernym ludem
 
  W czasie zaborów i II wojny światowej zarówno Polacy jak i Litwini urodzeni na Wileńszczyźnie byli zsyłani na Syberię, skazywani na katorżniczą tułaczkę po obozach dla uchodźców. Wszędzie, gdzie docierali, zabierali wyryty w sercu wizerunek Matki Bożej Ostrobramskiej - Pani Kresów. Kult Matki Miłosierdzia docierał tym samym do najdalszych zakątków świata.
W latach międzywojennych ostrobramski obraz Maryi stał się obok obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej najbardziej znanym wizerunkiem na ziemiach polskich. Przyczynił się do tego marszałek Józef Piłsudski, który popularyzował Ostrą Bramę. Po zawierusze wojennej na zajętej przez Związek Sowiecki Litwie ponownie nastąpił czas wzmożonej walki z wiarą katolicką. Jednak na straży wiary stała Matka Boża. Nie udało się siłom przeciwnym Kościołowi wyprzeć wiary, która miała silne korzenie. Dopiero w 1990 r. Litwa odzyskała wolność, a wraz z nią swobody religijne.
 
 
  
Mieszkańcy Wilna przechodząc ul. Ostrobramską zatrzymują się na modlitwę przed kaplicą Matki Bożej Miłosierdzia.

Fot. Krzysztof Zawadziński

 
 
 
"Matko Miłosierdzia, pod Twoją obronę uciekamy się"
 
  Najprawdopodobniej w 1828 r. na fasadzie kaplicy na "Ostrej" bramie umieszczono napis "Matko Miłosierdzia, pod Twoją obronę uciekamy się". Gdy narastała rusyfikacja, na polecenie Michaiła "Wieszatiela" Murawiewa napis zmieniono na łaciński: "Mater Misericordiae. Sub tuum praesidium confugimus". Rok 1933 przyniósł ponowną zmianę - na język polski. Jednak po II wojnie światowej, kiedy Litwa pozostawała pod okupacją Związku Sowieckiego i zaostrzyła się walka z religią katolicką, napis ponownie zastąpiono jego łacińskim brzmieniem. I w takiej formie przetrwał do dzisiaj.

Na kilka tysięcy szacuje się liczbę wotów, które na przestrzeni wieków składali Pani Ostrobramskiej ci, którzy za Jej przyczyną doznali szczególnych łask. Ich liczba jest tak ogromna, że są umieszczone nie tylko przy obrazie, ale w całym ołtarzu. W skarbcu także przechowywane są dary składane Maryi z wdzięczności za doznane łaski. Jednocześnie są one wyrazem czci dla Matki Miłosierdzia. Jest wśród wotów plakietka z napisem: "Dziękuję Ci Matko za Wilno" ofiarowana "Tej, co w Ostrej świeci Bramie" przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Można by rzec, że już częścią obrazu jest wotum w kształcie półksiężyca, znajdujące się u dołu wizerunku. Ważną pamiątką są także papieska róża ofiarowana Maryi przez Sługę Bożego Jana Pawła II oraz różaniec.
 
 
 
 Litanie Ostrobramskie

U stóp Ostrobramskiej Pani modlili się m.in. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki czy Józef Ignacy Kraszewski. Kult Madonny Ostrobramskiej przeniknął do literatury pięknej, stając się źródłem inspiracji dla wielu poetów. Słynny kompozytor Stanisław Moniuszko napisał cztery litanie do Matki Boskiej Ostrobramskiej - "Litanie Ostrobramskie", które były pierwszymi takimi dziełami w historii polskiej muzyki.
 
 
 
 W Mickiewiczowskiej inwokacji "Pana Tadeusza":

Panno święta,
co Jasnej bronisz Częstochowy
i w Ostrej świecisz Bramie!
Ty, co gród zamkowy
Nowogródzki ochraniasz
z jego wiernym ludem!

Te słowa inwokacji z "Pana Tadeusza" przyczyniły się do propagowania kultu Matki Bożej Ostrobramskiej. Adam Mickiewicz w Wilnie umieścił także celę Konrada z III części Dziadów.

 
 
Tygodnik Tygodnik DOMINIK Tygodnik Miesiecznik Służba